Specjalistyczny Ośrodek Diagnozy i Rehabilitacji Dzieci i Młodzieży z Wadą Słuchu w Białej Podlaskiej


  Kontakt : 83 342 58 53

Diagnoza i terapia Metodą Warnkego

Zauważa się, że coraz większe trudności sprawia dzieciom przyswajanie informacji drogą werbalną. Badania pokazują, że jest to związane z deficytami w zakresie centralnego przetwarzania słuchowego, które ma znaczenie przy rozumieniu mowy. Brak zrozumienia, rozszyfrowania treści oraz zapamiętania, powoduje nieskuteczność procesu nauczania. Powyższe problemy znajdują się u podstaw zaburzeń związanych z dysleksją. Jest to zaburzenie związane z trudnościami w nauce czytania i pisania. Wykrywana jest u dzieci które są w normie intelektualnej, nie mają poważnych wad wzroku lub słuchu, mają zapewnioną prawidłową opiekę dydaktyczną.  

Współdziałanie ze sobą poszczególnych zmysłów w trakcie wykonywania czynności to podstawowy proces integracyjny mózgu, od którego zależy proces uczenia się. Jeśli koordynacja przepływu bodźców sensorycznych przebiega nieprawidłowo, mózg nie jest w stanie odpowiednio „zorganizować” informacji, a co za tym idzie, nie będziemy w stanie zareagować odpowiednim zachowaniem, bądź odpowiednio zaplanować działania. Dlatego uczenie się może nam sprawiać trudności niezależnie od naszej inteligencji i motywacji. Zaburzenie centralnego przetwarzania słuchowego ma negatywny wpływ na rozwój  mowy dziecka, która rozwija się właśnie dzięki bodźcom słuchowym i wykształconym na tym podłożu umiejętnościom. Mogą one mieć różny stopień nasilenia i przybierać różne formy: problemy z rozumieniem mowy w hałasie (np. w klasie szkolnej, na ulicy), rozumienie mowy zniekształconej (pogłos w pomieszczeniu), rozumienie dłuższych wypowiedzi, pytań, instrukcji lub opowiadania. Dzieci posiadają trudności uczenia się w oparciu o słuch, zapamiętywania informacji podawanych drogą słuchową, robienia notatek ze słuchu. Osoby takie wolniej przetwarzają sygnał dźwiękowy, co powoduje opóźnioną reakcję na bodziec słuchowy. U dzieci z nieprawidłowo rozwijającą się funkcją słuchową obserwuje się  nieumiejętność wyodrębniania głosek i sylab ze słów, słów ze zdań, nierozumienie poleceń słownych lub czytanych opowiadań, nieprawidłowe wybrzmiewanie dźwięków mowy, wady artykulacyjne, złą koncentracją uwagi na bodźcach słuchowych, szybką męczliwość przy dłuższym słuchaniu, gorsze zapamiętywanie i rozumienie, słabe przyswajanie słów, form językowych, wierszyków, ubogie słownictwo.

Metoda Warnkego obejmująca swoim działaniem zarówno procesy przetwarzania słuchowo – wzrokowego i motoryki, jak i pracę z koordynacją półkul mózgowych  pozwala pomóc dzieciom z tego rodzaju problemami. Dzięki niej trenowane są funkcje warunkujące prawidłową mowę, takie jak: lokalizacji dźwięku, odróżnianie wysokości i długości dźwięku, rejestrowanie kolejności dźwięków, percepcja dźwięków w obecności sygnału zagłuszającego. Trening ten wpływa na kształtowanie słuchu fonemowego, fonetycznego i prozodycznego, a także na umiejętności analizy i syntezy sylabowej i głoskowej, poprawia rozumienie mowy i koncentrację. Poprawia się pamięć słuchowa, a w konsekwencji poszerza się zasób słownictwa, a także autokontrola słuchowa mowy, która warunkuje wyrazistość wymowy.       

Metoda opracowana przez Freda Warnke przeznaczona jest do pracy z dziećmi, u których występują trudności w zakresie prawidłowego czytania, pisania i mówienia. U osób dorosłych pozwala na opóźnienie procesu demencji, starzenia się słuchu, poprawę funkcjonowania mózgu po jego uszkodzeniu. Dzięki metodzie skupiamy się na źródle problemu, a nie objawach. Ćwicząc poszczególne funkcje na poziomie bazowym, uzyskuje się poprawę na poziomie umiejętności czytania i pisania.  Wystarczy kilka miesięcy treningu, aby uzyskać już znaczną poprawę.

Na diagnozę automatyzacji funkcji podstawowych należy się zgłosić w przypadku osób, u których zaobserwowano:

– ryzyko dysleksji,     
– dysleksję,     
– specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu,           
– niedosłuch,
– zaburzenia rozwoju mowy/opóźniony rozwój mowy,
-późno wykształconą poprawną artykulację lub niewyraźną wymowę,
-zaburzony słuch fonematyczny,
-trudności w słyszeniu kierunkowym,
-obniżoną sprawność funkcji słuchowych i wzrokowych,
-kłopoty z rozumieniem dłuższych komunikatów i instrukcji,
-kłopoty z powtórzeniem dłuższych wyrazów lub zdań,
-trudności w opanowaniu języka obcego,
– zaburzenia koncentracji uwagi,      
– zaburzenia koordynacji wzrokowo – ruchowej i równowagi,

– centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego:  

  • zaburzenia lokalizacji źródła dźwięku;
  • zaburzenia różnicowania dźwięków;
  • zaburzenia rozpoznawania wzorców dźwiękowych;
  • zaburzenia umiejętności rozumienia mowy w obecności sygnału zagłuszającego;
  • zaburzenia umiejętności rozumienia mowy zniekształconej;
  • zaburzenia analizy czasowych aspektów sygnału dźwiękowego (zaburzenia zdolności do przetwarzania bardzo krótkich sygnałów dźwiękowych, również maskowanie dźwięków następujących i poprzedzających, zaburzenia umiejętności porządkowania czasowego dźwięków, zaburzenia integracji czasowej dźwięków);
  • zaburzenia lateralizacji (dominacji stronnej) słuchowej;
  • zaburzenia odbierania sygnałów współzawodniczących (na przykład dochodzących do obojga uszu).

Za pomocą wysokiej klasy sprzętu medycznego, kompleksowemu postępowaniu diagnostycznemu i indywidualnie dobranemu treningowi metoda pozwala na istotne poprawienie funkcjonowania pacjenta. Treningi są w swojej formie atrakcyjne dla ucznia dzięki urozmaiceniu zajęć i dostosowaniu poziomu trudności do indywidualnych potrzeb. Zadaniem dziecka jest odpowiednio (zgodnie z instrukcją do każdego z zadań)  reagować na prezentowane przez urządzenie odpowiednio dobrane bodźce wzrokowe i słuchowe, tym samym ćwicząc mózg. W miarę poprawnego wykonywania zadań ich trudność wzrasta dostosowując się do umiejętności osoby trenującej.

Według koncepcji Warnkego, trudności w nauce pisania, czytania i mówienia są spowodowane zaburzeniami automatyzacji przetwarzania słuchowego, wzrokowego i motorycznego. Jeżeli przetwarzanie bodźców zmysłowych w mózgu jest opóźnione, zwiększenie ilości ćwiczeń czytania i pisania nie przyniesie oczekiwanych rezultatów. Znacznie skuteczniejsze jest przyspieszenie procesów przetwarzania na poziomie centralnym poprzez ćwiczenia automatyzacji funkcji podstawowych w zakresie słyszenia, widzenia i motoryki wykonywanych przy pomocą specjalistycznego sprzętu.      Nauka czytania, pisania i mówienia składa się na złożone czynności umysłowe, które przebiegają prawidłowo tylko wtedy gdy są zautomatyzowane. Aby mózg mógł skutecznie odczytać przekazaną informację, musi automatycznie, zintegrować dźwięki w słowa i zdania, skupiając się na zapamiętaniu treści przekazu słuchowego.

Przyczyną zaburzeń automatyzacji mogą być:

– przyczyny genetyczne,
– problemy podczas ciąży,
– częste zapalenie ucha środkowego,
– upośledzenie słyszenia obwodowego,
– mała ilość rozmów z dzieckiem,
– „syndrom walkmana”.

 
Procedura diagnostyczna w metodzie Warnkego składa się z 14 kroków. Każde z zadań testowych bada inną kompetencję z zakresu percepcji wzrokowej, słuchowej oraz motoryki. W oparciu o wynik uzyskany w procesie diagnozy, terapeuta opracowuje program treningowy dostosowany do indywidualnych potrzeb i możliwości pacjenta.

Trening zawiera zadania odpowiadające 14 próbom diagnostycznym i opiera się na dwóch zasadniczych filarach: automatyzacja przetwarzania słuchowego, wzrokowego i motorycznego oraz automatyzacja koordynacji półkul mózgowych.

Wykorzystanie metody Warnkego daje także możliwość dokładnego i systematycznego zapisywania oraz analizowania wyników treningu oraz tworzenia raportów dla rodziców i innych specjalistów pracujących z dzieckiem.     
 
I Diagnoza

Ocena sprawności przetwarzania informacji przez układ nerwowy jako pierwszy krok terapii. Aparatura diagnostyczna pozwala bardzo precyzyjnie zbadać podstawowe funkcje percepcyjno-motoryczne, leżące u podstaw prawidłowego rozwoju umiejętności czytania i pisania. Wyniki są znormalizowane, można więc zobaczyć jak dziecko radzi sobie z zadaniami w porównaniu z jego rówieśnikami. Pacjent wykonuje serię zadań, polegających na różnicowaniu dźwięków, ich wysokości, długości oraz wykazuje się innymi sprawnościami.

Składa się ona z 14 zadań badających kompetencję z zakresu percepcji wzrokowej, słuchowej oraz motoryki. Otrzymane rezultaty porównywane są do standardowych wyników danej grupy wiekowej, co pozwala na stworzenie indywidualnego treningu.

Za pomocą specjalnie opracowanych urządzeń bada się:

-Próg kolejności wzrokowej
-Próg kolejności słuchowej
-Słyszenie kierunkowe
-Różnicowanie tonów
-Synchroniczne wystukiwanie rytmu
-Czas reakcji z wyborem
-Test wzorca częstotliwości
-Koordynacja oko-ręka
-Czytanie tekstów pozbawionych znaczenia
-Zdolność do zapamiętywania krótkotrwałego
-Selektywność percepcji
-Spostrzeganie dynamiczne
-Zez ukryty
-Literowanie wzrokowe


II Trening

W oparciu o uzyskany wynik w procesie diagnostycznym, terapeuta opracowuje indywidualny program treningowy dostosowany do możliwości pacjenta. W pierwszym etapie dąży się do zredukowania nieprawidłowości w zakresie funkcji podstawowych. Drugi etap polega na utrwalaniu i udoskonalaniu komunikacji między półkulowej.

  1. Automatyzacja funkcji podstawowych (przetwarzania słuchowego, wzrokowego i motorycznego).

Regularny trening wpływa pozytywnie na poziom koncentracji uwagi oraz szereg czynności złożonych, takich jak rozumienie mowy, wymowa, tempo czytania, czytanie ze zrozumieniem, pisownia i wiele innych. Trening za pomocą urządzenia Brian – Boy Universal. W łatwy i przyjemny sposób, podobny do gry, dziecko lub dorosły utrwala siedem podstawowych funkcji układu nerwowego dotyczących analizy czasu i częstotliwości bodźców w procesie słyszenia, widzenia i motoryki.

  1. Automatyzacja koordynacji półkul mózgowych (trening lateralny).

Trening lateralny powoduje wzmacnianie istniejących połączeń i tworzenie nowych neuronowych. Trening polega na mówieniu i czytaniu synchronicznym. Podczas czytania pacjent słyszy dźwięk z płyty lub głos terapeuty przemieszczający się w słuchawkach z jednej strony na drugą, a jego własny głos przeplata się z głosem terapeuty. Tym samym percepcja dziecka musi stale być świadoma kierunku, z którego dobiega jego głos. Do treningu lateralnego w tym urządzeniu wykorzystuje się specjalistyczne okulary oraz zestaw wysokiej jakości słuchawek i mikrofonów oraz odpowiednio przygotowane nagrania i teksty, ale można także utrwalać w ten sposób tabliczkę mnożenia, słówka i wyrażenia z języka obcego lub inny materiał pamięciowy. Takie płynięcie dźwięku z jednego do drugiego ucha stymuluje obie półkule mózgowe do intensywnego wysiłku i koordynuje ich pracę.

Trenujące osoby w stosunkowo krótkim czasie zaczynają łatwiej przyswajać informacje, są mniej zmęczone zajęciami w szkole i szybciej wykonują zadania domowe. Wypracowane automatyzacje stanowią dobrą bazę do opanowania podstawowych umiejętności szkolnych i osiągania dalszych sukcesów edukacyjnych. Podstawową zaletą metody jest koncentracja na przyczynach, a nie objawach problemu, dzięki czemu można spodziewać się trwałej poprawy. Efekty terapii zależne są od wrodzonych możliwości dziecka, wsparcia najbliższych oraz systematyczności i intensywności prowadzonego treningu.

Więcej informacji na stronach:         
http://www.metodawarnkego.pl/
https://www.biomed.org.pl/co-to-jest-metoda-warnkego.html